صبح امروز چهارشنبه 25/6/1388 ماموستا حسن حسینی یکی از استادان بهنام و طراز اوّل علوم دینی کردستان بر اثر بیماری، دعوت حقّ را لبیک نموده و جان به جانآفرین تسلیم نمود.
ماموستا حسینی در سال 1317شمسی در روستای «ساروجهی علیا» از توابع شهرستان «شاهیندژ» واقع در جنوب استان آذربایجانغربی چشم به جهان گشود. استاد حسینی در سنّ هفت سالگی از مهر و محبت پدری محروم، اما با مساعی مادر شیردل و برادر بزرگش به تحصیل علوم دینی مشغول میشود.
استاد حسینی در محضر اساتید برجستهی منطقهی «مکریان» از جمله ملامحمّدامین اشعری، ملاعلی ربّانی و ملاعلی حفید ولزی که رییسالعلماء زمان خود بود به تحصیل عقاید، اصول فقه، فلسفه، تشریح الافلاک، فقه و تفسیر میپردازد و در نتیجه یکی از شاگردان ممتاز و موفّق به دریافت گواهی افتا و تدریس در علوم معقول و منقول میشود.
ناوهندی ههواڵنێریی سهقز:
مامۆستا حهسهن سهلاح سۆران، شاعیری ناسراوی ناوچهی فهیزوڵڵابهگی و مامۆستای وانهكانی كوردی له زانكۆكانی ئێران و زانكۆی سهلاحهدینی ههولێر، كاتژمێر ١٢ی نیوهرِۆی ئهمڕۆ، له ماڵی خۆی له شاری كهرهج مالئاوایی له ژیان كرد.
ئهمڕۆ چوارشهممه رێكهوتی ٢٥ی خهرمانان، ئهندازیار جهماڵهدین تهها بهرپرسی گشتی كۆمهڵهی كوردانی دانیشتووی تاران، له دیدارێكی تایبهت به ماڵپهڕی پهیامنێری راگهیاند: كاتژمێر ١٠ی سهر له بهیانی دوێنێ، خێزانی مامۆستا پهیوهندی پێوه گرتم و گوتی مامۆستا حهسهن سهلاح سۆران ههندێك ناڕهحهته، منیش پێم گوت كه ئهگهر دهفهرمووی ئێستا دێمه خزمهتی و دهیبهینه دكتۆر. بهڵام كاتژمێر ١٢ی نیوهڕۆ پێی راگهیاندم كه له ئۆرژانسهوه هاتوون بۆ ماڵی و پێی رانهگهیشتن و ماڵئاوایی له ژیان كردووه.
ناوبراو ههروهها گوتی: ههر وهكوو ههموو لایهكمان ئاگادارین مامۆستا حهسهن سهلاح سۆران، نووسهر و شاعیرێكی ناوداری كورده، كه له تهواوی بهشهكانی كوردستان زۆر ناوداره و له خزمهت نهتهوهی كورد و فهرههنگ و رووناكبیری كوردیدا بوو. توانی خزمهتێكی زۆر گهوره به میللهتهكهی بكات. بۆ نموونه شهوی شهمهش له رێوڕهسمی كۆبوونهوهی كوردهكانی تاران ئاماده بوو، زۆر تهندروست بوو، هیچ گرفتێكی نهبوو، بهڵام وادیاره ئهمرِۆ بهیانی نهخۆش كهوتووه و ماڵئاوایی له ژیان كرد.
تهها له درێژهی قسهكانیدا گوتی: ئێستا ئێمه لهبهر دهرگای ماڵهكهیانین و راوهستاوین تاكوو كوڕ و كچهكانی بێین و بڕیار بدهین له چ شوێنێك بینێژین، كه ئهگهر له شاری بۆكان بینێژین ئهوه بیبینهوه بۆ ئهوێ و ئهگهریش له تاران بینێژین ئهوا دهبێت بیری لێ بكهینهوه كه بیبینه چ شوێنێك. لهبهر ئهوهی كه مامۆستا سۆران له گوندی ساروقامیش سهر به شاری بۆكان له دایك بووه، پێم وابێت ههر دهیبهینهوه بۆ ئهوێ و له درێژهشدا رێوڕهسمێكی گهوره و به شكۆی له تاران بۆ ساز دهكهین.
بهرپرسی گشتی كۆمهڵهی كوردانی دانیشتووی تاران، له كۆتایی ئهم دیدارهدا گوتی: شاعێری ناسراوی كورد حهسهن سهلاح سۆران له زانكۆی سهلاحهدین له شاری ههولێر و ههروهها له زانكۆكانی ئێران، لهوانه: زانكۆی تاران، زانكۆی عیلم و سهنعهت (ساڵی ٢٠٠١ و ٢٠٠٢) زانكۆی بهههشتی، زانكۆی قهزوین و ههروهها له زانكۆی ئیسفههان، وانهكانی كوردی به خوێندكارانی كورد و نهتهوهكانی دیكهی ئێران گوتۆتهوه. ههروهها له كۆمهڵهی كوردانی دانیشتووی تارانیش ههر وانهی زمانی كوردی دهگوتهوه.
جێی ئاماژه پێدانه رۆژی پێنجشهمه ١٦ی جوولای ٢٠٠٩ به ئامادهبوونی چهندین كهسایهتی فهرههنگ و رۆشنبیری كورد، كۆڕی ههڵسهنگاندن و شیكردنهوهی بهرههمه شێعرییهكانی حهسهن سهلاح "سۆران" له هۆڵی كۆمهڵهی كوردانی دانیشتووی تاران بهڕێوهچوو.
جێی وهبیرهێنانهوهیه ساڵی پار له كۆنفرانسی زانستی "ههڵهبجه و سهردهشت و ئهنفال" كه له لایهن كومیتهی سهربهخۆیی خوێندكارانی كورد له هۆڵی سهدر له كۆلێژی ئابووری زانكۆی ئیسفههان بهڕێوهچوو، خهڵاتی تایبهتی قوتابیانی كورد پێشكهش به حهسهن سهلاح "سۆران" كرا.
ئهم خهڵاته بهم بۆنهیهوه بوو كه "سۆران" له ماوهی ١٥ ساڵی رابردوودا بهردهوام یارمهتی قوتابیانی كوردی داوه و له زۆربهی كار و چالاكی خوێندكاری كوردیدا بهشداری كردووه و له زۆربهی زانكۆكانی تاران و ههروهها زانكۆی ئیسفههان و قهزوین و چهندین زانكۆی دیكهی ئێران وانه و زمانی كوردی به قوتابیانی كورد و ئێرانی گوتۆتهوه.
مامۆستا حهسهن سهلاح سۆران، له بنهماڵهیكی فهیزوڵڵابهیگی له گوندی ساروقامیش سهر به شاری بۆكان له دایكبووه. خوێندنی سهرهتایی و ناوهندی و دواناوهندی له بۆكان تهواو كردووه و له كۆلێژهكانی Trinity, Sent Jorj, Dtanford له وڵاتی بهریتانیا زمانی ئینگلیزی خوێندووه و نزێكهی ١٠ كتێبی سهبارهت به كورد، زمانی كوردی و شێعر و پهخشان به چاپ گهیاندووه و كۆمهڵێك كتێبی چاپنهكراویشی له پاش به جێی ماوه.
سيروس علی نژاد
نام حسن يوسفی اشکوری، از مشهورترين چهره های معترض پس از انقلاب، از مجلس اول بر سر زبانها افتاد. برخوردها و موضع گيری هايش از همان زمان که نماينده مجلس بود، از او چهره ای متمايز می ساخت. اعتراض های او در يک حکومت دينی حساب او را از ديگران جدا می کرد.
پس از جنگ و تا پيش از روی کار آمدن خاتمی در حلقه ملی – مذهبی هايی قرار گرفت که به نشر افکار خود در يکی دو نشريه می پرداخت. همين امر او را در بين معترضان محدود آن سالها نشاندار می کرد.
اوايل دولت اصلاحات با شرکت در کنفرانس برلين، در گروه روشنفکرانی قرار گرفت که از مطرح کردن اعتراضات خود در سطح جهانی بيمی به دل راه نمی دهند.
هنوز از سفر برلين بازنگشته بود که اعلام شد در صورت بازگشت دستگير خواهد شد. اعلام کرد که به کشور باز خواهد گشت حتی اگر يک راست به زندان برود. با زندان و بازداشت بيگانه نبود. پيش از انقلاب نيز دو بار بازداشت شده بود. بازگشتن همان و يک راست در اوين رحل اقامت افکندن همان.
سيروس علی نژاد
دکتر ماشاءالله آجودانی که پيش از انقلاب عضوهيئت علمی دانشگاه اصفهان بوده، از سال ۱۳۶۵ خورشيدی ( ژانويه ۱۹۷۸ ميلادی ) در لندن زندگی می کند. دکتر آجودانی با نوشتن دو کتاب "مشروطه ايرانی" و "يا مرگ يا تجدد" به يک بازنگری جدی در زمينه تجدد ايران روی آورده است. "ايران، ناسيوناليسم، تجدد" عنوان تازه ترين کتابی است که وی در دست نگارش دارد و قرار است تا يک سال ديگر منتشر شود. کتابخانه مطالعات ايرانی لندن نيز از موسساتی است که او بيناد گذارده و به اداره آن اشتغال دارد.
سيروس علی نژاد: در هر دو کتاب شما وعده داده شده است که کتابی با عنوان " ايران، ناسيوناليسم، تجدد " در دست نوشتن داريد. آيا قرار گرفتن ناسيوناليسم در کنار تجدد و ايران به اين معنی است که رسيدن تجدد در ايران از ناسيوناليسم عبور می کند؟
ماشاءالله آجودانی: چنين چيزی در ذهن من نبود و الان هم نيست که برای رسيدن به تجدد بايد از ناسيوناليسم عبور بکنيم. برای اينکه ناسيوناليسم مفهومی بيشتر سياسی دارد. هر چند که اين مفهوم در ايران کمتر ديده می شود. می دانيد که در ايران ناسيوناليسم بيشتر در معنای رمانتيک آن - احساسات و عواطف ناسيوناليستی – به کار می رود. اگر معنای سياسی آن را بپذيريم ممکن است آنچه شما برداشت کرده ايد درست باشد. برای اينکه ناسيوناليسم با پيدايش دولت های ملی سر و کار دارد.
سیروس علی نژاد
باب برزویهی طبیب در کلیله و دمنه باب پراهمیتی است. برزویه که در دوره ای از زندگی خود درد دین دارد، حقیقت ادیان را مورد جستجو قرار می دهد. نزد بزرگان هر دین می شتابد، سخنان آنان را می شنود و در می یابد که هیچ یک از آنان در بند حقیقت نیست. هر کس دین خود را بر حق و دین دیگران را باطل می شمارد. دلیل برحق بودن و باطل بودن هم روشن نیست.
او که با خرد خود به عیارسنجی حقیقت پرداخته به جان می آید و در طلب راه چاره به این نتیجه می رسد که از هر دین گوهرش را بردارد و پوستش را دور بیندازد. بدینسان درد دین برزویه با عقلانیت پیوند می خورد و اگر او را نمایندهی روشنفکری دورهی ساسانی فرض کنیم – گفته می شود باب برزویه در کلیله در واقع اثر قلم و افکار ابن مقفع مترجم شهید کلیله به عربی است - خردورزی چیزی است که روشنفکری آن دوران بدان دست یافته بوده است. شگفتا که این دین عقلانیت یافته، شباهت تام و تمامی دارد به افکاری که امروز روشنفکری دینی ایران به نوعی دست به گریبان آن است.
(نگاهی انتقادی-تاریخی به ریشهیابی خشونت، تندروی و تروریسم در جهان اسلام)
اقتباس و ترجمه: سلمان ایرانی*
اشاره: در آستانهی هشتمین سالگرد حادثهی 11سپتامبر هستیم و روشن است که درپی انفجار برجهای دوقلوی سازمان تجارت جهانی در 2001 نیویورک و به دنبال آن حمله و اشغال افغانستان و عراق به وسیلهی نیروهای چند ملیتی به رهبری آمریکا، بحث خشونت و تروریسم و رابطهی آن با اسلام و گروههای اسلامی در گسترهی وسیعی از طریق رسانههای ارتباط جمعی غربی دامن زده شده و نیز از طریق عناصر سکولار تندرو ضدّ دین و انحصارطلب در کشورهای اسلامی (خاورمیانه) -آگاهانه و ناآگاهانه- تکرار میشود؛ بهطوریکه اکنون این موضوع به عنوان گفتمانی مسلط در آمده است.
گفتار حاضر نیز به نوعی تکرار و ترجمان همان مقوله است که از سالها پیش در رسانههای اتباط جمعی، با آن آشنا بودهایم. پایگاه اطلاعرسانی اصلاح صرفاً جهت پاسداشت و حرمت به آزادی عقیده و بیان، اقدام به نشر آن نموده و از همهی صاحبان بصیرت و ارباب معرفت، خاضعانه خواستار توسعهی بحثهای انتقادی عالمانه و روشمند این مفاهیم و مقولههای از این دست است.
موضوع بحث تروریسم پس از حادثه 11 سبتامبر سال 2001 و حتی یک دهه قبل از آن یکی از محورهای اساسی علوم گوناگونی چون روابط بینالملل و علوم سیاسی بوده و در حیطهی کاری کشورهای موافق و مخالف این جریان قرار گرفته است. مقالهای را در اینترنت در موضوع تروریسم مطالعه نمودم متعجب شدم که چرا باید در مکان پاسخگویی به اتهامی باشیم که در مورد تروریسم بودن به ما وارد میکنند و در جواب باید بگوییم: «نترسید ما مسلمانیم».


ن. نهبهز ههورامی
وهك دهزانین رۆژوو گرتن كۆمهڵێ تایبهتمهندیی ههیه كه له پهرستشهكانی دیكهدا بوونیان نیه، یهكێك لهو تایبهتمهندیانه ئهوهیه كه پهرستشهكانی دیكهش له ئاوێنهی مانگی رۆژوودا پڕتر ودرهوشاوهتر خۆ دهنوێنن ،
بهمهش مهبهست و تایبهتمهندیی پهرستشی رۆژووگرتن جوانتر بهدی دێت كه بێدهنگكردنی غهریزهكانه ، بێدهنگكردنی زمانی خواستهكانی جهستهیه ، یان خۆگرتنهوه یه، خۆگرتنهوه له خواردن و خواردنهوهو زێدهگۆیی و ..هتد ، خۆگرتنهوه له حهلاَڵ و موباحیش چجای حهرام ــ وهك مانای وشهی ( صیام ) دهیگهیهنێت ــ .
ئێمه كه به گشتی سهیری مانگی رهمهزان دهكهین ، ههستدهكهین ئهو وێنهیهمان پێشچاودهخات كه دهبێ جهسته تا رادهیهكی زۆر بهرهو كپكردن وبێدهنگكردن ببرێت، تا رۆح بێداربكرێت و بهدهنگ بهێنرێت ، زمانی قاڵ ــ به گشتیی ــ وهلا بنرێت ، تا زمانی حاڵ ، زمانی رۆح زێتر بكهوێته ئیفشاكردنی رازو نیازَ.
شاعیری گهورهی كورد مهلا خدری نالی له چهند بهیتێكی دیوانهكهیدا ، وێنهی بهزمی كۆڕێكمان پێشچاو دهخات كه له وێنهی كۆڕی رهمهزانهوه نیزیكه ، واته حاڵی كۆرهكه زۆر له حاڵی ئهو كهسانه دهكات كهله مهجلیسی مانگی رهمهزاندا رهندانه و رهونهقدارانهحوزوریان دهبێت *
ئا. گابان كوردی 
شههرامی نازری یهكێك له دیارترین هونهمهندهكانی مۆسیقاو گۆرانی عیرفانی مهعنهویهتگهرێكی گڕگرتوو بهئاگری مهولانا، نازری ههرلهمنداڵیهوه بهشیعرهكانی مهولانا ئونسو خوێكی دێرینی ههیهو زۆرترینو بههێزترین بهرههمهكانی لهمهولاناوه ئیلاهام وهردهگرن، سهرهتای ئاشنابونی شههرام به مهولانا بۆسهردهمی منداڵی دهگهڕێتهوه و لهدهرگای "مپنوی معنوی" شارێكی ناسی كه تائهمڕۆ رۆژبهڕۆژ پێی ئاشناتر دهبێت، ههرلهوكاتهی كهتهمهنی (8)ساڵ بوو دهستی كرد بهخوێندنی "مثنوی معنوی" بهگوتهی خۆی ئتر بڕیاریدا كارلهسهر ئهم دیوانه بكات.
شههرام كاتێك كه شیعرهكانی مهولانا ئهڵێت وهك دهروێشێكو پیاوێكی تهریقهتی لێ دێت كه بهباڵه بههێزو سوكهكانیهوه ئاسمانی شارهكانی عشق ئهگهڕێتو دهنگی ناخی گڕگرتووی دانیشتوانی ئهم شارانه خۆش كهیف ئهكات